اوایل نمی دونستم وقتی خونه هستم باید باهاش چیکار کنم. مثل یه بره زُل می زد به آدم و نگاه می کرد. اما کم کم بهش عادت کردم. براش حرف می زدم، درد و دل می کردم، از بچه گی هام براش می گفتم. خلاصه شده بود سنگ صبور من فقط گوش می کرد. زبونش بند اومده بود فقط هم دو نفر رو می شناخت. یکی من، یکی دکتر.

هر کی دیگه بهش نزدیک می شد، تو چشماش ترس می دَوید و سرش رو می کرد زیر پتو! فقط موقعی آرامش داشت که من خونه بودم و وقتی تو چشماش شادی بود که من غذا دَهَنش می ذاتم و از اتفاقاتی که شب، تو کافۀ هتل افتاده بود، براش حرف می زدم.

صبح ها که خودم خونه بودم. شب هم که می خواستم برم سر کار، در رو قفل می کردم و می رفتم. اونجا کسی بهش کار نداشت. جواد آقا هم از ترس شعبون خان که با من خیلی عیاق بود سر بسر ما نمی ذاشت.

دوماهی از این جریان گذشت. زخم های سر و تنش خوب شد. موهاش هم اندازۀ یه جُو در اومده بود. سیاه سیاه. اما خودش دلش نمی خواست سرش معلوم باشه و با باندی که دکتر دور سرش می پیچید راحت تر بود.

روزها سازم رو ور میداشتم و برای دل خودم، بیاد هاسمیک، به یاد رضا و به یاد اکبر می زدم تا صدای ساز بلند می شد، چشمهاش فقط به دستام بود. پلک نمی زد!

انگاری خیلی از صدای ویلن خوشش می اومد. چشماش با دست من حرکت می کرد.

منم که می دیدم از موسیقی خوشش می آد. دریغ نداشتم. هر وقت بیکار می شدم براش ساز می زدم چند دست لباس خوشگل دخترونه هم واسه ش خریده بودم که از یکی شون خیلی خوشش می اومد.

افسر خانم، هروقت حمومش می کرد، لباس رو عوض می کرد.

تمام رخت هاشو خودم می شستم. لگن ش رو خودم خالی می کردم. دست و صورتش رو صبح ها خودم می شستم. ناخن هاشو که دیگه در اومده بود خودم می گرفتم.

دست و پاش رو که بی حس بود، می گرفتم وتکون میدادم. دکتربهم گفته بود. دندون هاش که مثل مروارید سفید بود خودم براش مسواک می زدم. براش حرف میزدم، قصه می گفتم، شعر می خوندم. خلاصه طوری شده بودکه به هوای بیدار می اومدم خونه.

شبها که سر کار بودم، همش دلم شور میزد که نکنه یه اتفاقی براش بیفته. تا نمی رسیدم خونه دلم آروم نمی گرفت. شده بودم مادرش!

 تا اینکه یه روز صبح، وقتی داشتم صورتش رو می شستم، نگاهم به مژه هاش افتاد. دقت که کردم دیدم اندازۀ یه بند انگشت مژه هاش بلند شده!

نمی دونم چطور متوجه نشده بودم. باندی رو که دور سرش پیچیده بود و تا روی ابروهاش پائین می کشید، ورداشتم. خیلی جا خوردم! ابروهاش که در اومده بود هیچ موهاش هم حسابی بلند شده بود. شده بود دو برابر موهای من! مثل شبق مشکی بود.

بهش خندیدم و گفتم حیف نیست مو به این قشنگی و ابرو به این کمونی رو قایم کنی؟! دستش رفت برای باند سرش که مثل یه کلاه بود. می خواست دوباره بذاره سرش. اذیتش نکردم. گفتم بذار راحت باشه. بلند شدم و رفتم بیرون که آب بیارم. وقتی برگشتم دیدم که باندها رو انداخته یه طرف و دیگه سرش نذاشته. با چشمهاش هم زُل زده بود به من که ببینه من چی می گم!

بهش خندیدم . گفتم، آهان حالا شدی یه دختره خوشگل.

انگار آبی زیر پوستش رفته بود. درسته که هنوز مثل اسکلت لاغر بود اما باور نمی کردم که این دختر همون بیدار که چند ماه پیش تو یه اتاق ته کاروانسرا پیداش کرده بودم باشه. چند روز بعد، تازه از خواب بلند شده بودم که آجان ها ریختن تو کاروانسرا و همۀ بچه ها رو گرفتن. یکی شون اومد سراغ من. فکر می کرد منم دزد وجیب برم، خدا رحم کرد که یکی شون منو شناخت که تو هتل ساز می زنم و گرنه می بردنمون کُمیسری.

خلاصه دیدم که اونجا دیگه جای ما نیست. بلند شدم و رفتم دنبال خونه. ظهرنشده بود که یه خونۀ کوچیک اما دلباز و خوب رو اجاره کردم و یه دُرشکه گرفتم و اسباب و اثاثیه مو جمع کردم و با بیدار رفتیم به خونۀ جدید، دیگه صلاح نبود تو اون کارونسرا بمونیم.

یه خونه بود دو طبقه که یه طبقه ش دست ما بود. دو اتاق داشت با آشپزخونه و دستشویی و حموم. واسه ما عالی بود. خوبیش این بود که حموم داشت و خودمون آب گرم می کردیم و افسر خانم می تونست بیدار رو توش حموم کنه. دیگه مثل اتاق تو کارونسرا، مجبور نبودیم واسه حموم کردن بیدار فرش رو جمع کنیم که خیس نشه.

رختخواب رو انداختم یه گوشه و خوابید. همسایۀ بالامون هم یه زن و شوهر بودن با دو تا بچه. دیگه خیالم راحت بود که وقتی نیستم جای بیدار اَمن و خوبه.

خلاصه دردسرت ندم. دو سالی گذشت و من پرستاری بیدار رو کردم. شده بود همه کِس من، منم شده بودم همه کِس اون.

بعد از این مدت اگه بیدار رو می دیدی محال بود باور کنی که این همونی که یه روز داشت می مُرد و دکتر به زنده موندش هیچ امید نداشت!

موهاش تا تو کمرش بود. یه خرمن مو داشت ! لپ هاش گل انداخته بود و وقتی به من نگاه می کرد تا ته قلبم تیر می کشید. اما خدا می دونه که به چشم بد بهش نگاه نمی کردم.

وقتی صدای سازم بلند می شد، یه لبخندی می زد که شیرین تر از یک کیلو عسل بود! اونوقت دو تا چال می افتاد رو لپ هاش که زانوم رو سُست می کرد!

خب جوون بودم و داغ! اون وقت ها تو سن من زن می گرفتن. دست خودم نبود. بیدار هم خیلی قشنگ و خوشگل شده بود. حیف که یه دست و یه پاش فلج بود گاهی با خودم فکر می کردم که اگه حرف می زد بهش می گفتم که دوستش دارم و می خوام باهاش ازدواج کنم.

بهش می گفتم که برام مهم نیست که فَلَجه و لال. اما این رو خلاف جوونمردی می دونستم این دختر نون خور من بود و اگه حتی می فهمید که چی می گم، شاید مجبوری زن من می شد.

یه روز صبح از خواب پریدم. از تو اتاق بیدار صدا می اومد! انگار یکی داشت با ظرف و ظروف ور می رفت. فکر کردم دزدی چیزیه! پریدم طرف اتاق بیدار. با خودم گفتم اگه کسی دست به بیدار زده باشه، می کشمش.

رسیدم به چهار چوبدَر که خشکم زد! باور نمیکردم!

بیدار بلند شده بود و رختخواب رو جمع کرده بود و چایی دم کرده بود و سفرۀ صبحونه رو انداخته بود تا منو دید بهم خندید! نمی دونم چه مدت همون جوری واستاده بودم و نگاهش می کردم!

تازه بخودم! اومدم. بیدار، سالم و سلامت، وسط اتاق واستاده بود و به من می خندید! قد بلند، هیکل قشنگ! اصلاً نمی دونستم چی بگم و چیکار کنم دولا شدم و زمین رو ماچ کردم و در حالیکه اشک از چشمام می اومد، شکر خدا رو کردم.

خدایا این همون دختر مُردنی بود؟!

نه که تا اون وقت همش تو رختخواب خوابیده بود! متوجه نشده بودم که اینقدر بلند قد و خوش هیکله! تا اون لحظه بیدار رو همیشه با رختخواب و پتو دیده بودم! حالا این دختر خوشگل و قشنگ، سُرو مُرو گُنده جلوم واستاده بود.

همونجا رو زمین نشستم و نگاهش کردم. اون هم وسط اتاق واستاده بود و با نگاهی قدرشناس و لبخندی نمکی به من نگاه می کرد.

حالا که سالم شده بود و آبی زیر پوستش رفته بود، دیگه اون چشمهای درشت، ترسناک که نبود هیچ، خیلی هم تو صورتش می نشست و شده بود بلای جون من بذبخت! چند دقیقه ای که گذشت و از حالت بُهت و تعجب در اومدم، بلند شدم و رفتم سر سفره نشستم خیلی جلوی خودم رو گرفتم تا نَپَرم و بغلش نکنم.

برام چایی ریخت و گذاشت جلوم. خودش هم نشست کنار من. دلم نمی خواست چشم ازش بردارم. احساس می کردم بیدار چیزی که خودم درست کردم و ساختم! حس مالکیت بهش داشتم. اونقدر هم خوشگل شده بود که نگو! لباسی هم که پوشیده بود، خیلی بهش می اومد.

آروم گفتم، به امید خدا تا چند وقت دیگه زبونت وا می شه و به حرف می افتی.

تا این رو گفتم، خندید و گفت، اگه تو بخوای برات حرف می زنم، فقط برای تو! دیگه چیزی نمونده بود گریه م بگیره! حساب کن آدم یه روز از خواب بلند بشه و تمام آرزوهاش برآورده شده باشن!

حال اون وقتم رو نمی تونم برات بگم. خیلی خوشحال بودم.

ازش پرسیدم، بیدار چطور تمام این چیزها یه دفعه جور شد؟

گفت، یه دفعه نشد. من خیلی وقته که می تونم حرف بزنم. دست و پام هم با ورزش هایی که تو بهش می دادی، کم کم راه افتاد.

گفتم پس چرا تا حالا حرف نمی زنی؟ چرا از جات بلند نمی شدی؟

گفت، می ترسیدم از رختخواب جدا بشم. به خودم اطمینان نداشتم. از بس اون جواد پدر سگ اذیّتم کرده بود، از همه چیز وحشت داشتم. حرف هم نمی زدم چون با همه قهر کرده بودم. با خودم با دنیا، با خدا!

گفتم: ((این حرف ها رو نزن. تو رو خدا دوباره جون داد.))

گفت: ((خدا پدر من رو در آورد! حالا یه جون هم بهم داده. خُب این رو یا از اول بهم نمی داد، یا می داد، درست می داد. مگه من، یه بچۀ کوچیک، چه گناهی کرده بودم که باید اونقدر سختی بکشم؟!))

گفتم:((خدا بنده ها شو امتحان می کنه. هر کسی رو سفید از امتحان بیرون بیاد می ره تو بهشت.)) گفت: ((نه اون بهشت رو می خوام، نه این جهنم رو! مگه من خواستم که به دنیا بیام؟ تا چشم واز کردم، تو بدبختی بودم و بیچارگی. پونزده سال از عمرم با دربدری و گدایی گذاشت.

یادت رفته روز اولی که من رو دیدی چه حال و روزی داشتم؟ چند ماه بعدش چی؟ یادت رفته؟ تمام اینها رو خدا برام خواسته بود!))

گفتم:((خُبه خُبه! کفر نگو. از قدیم گفتن الدنیا مزرعه الآخره. این دنیا مزرعۀ اون دنیا و آخرته هر چی تو این دنیا بکاری، تو اون دنیا درو می کنی.))

گفت:((یه دختر بچۀ شش هفت ساله چی می تونه بکاره؟ اصلاً عقلش به این چیزها می رسه؟!

پدر و مادره که این چیزها رو باعث می شن. منم اگه ننه و بابای درست و حسابی داشتم، کارم به این جاها نمی کشید که بخاطر یه لقمه نون تن به هر کاری بدم و آخر و عاقبتم اون باشه که دیدی!))

گفتم:((دیگه از این حرف ها نزن. حالا که شکر خدا همه چیز گذشته و الان هم که حالت خوبه وجات اَمن و امان و یه لقمه نون هم پیدا می شه بخوریم و منم که ...))

((دیگه دنبالۀ حرفم رو نگرفتم. نشستم به خوردن صبحونه. دیگه یاد ندارم هیچ چیز مثل اون صبحونه بهم اونقدر چسبیده باشه!))

وقتی بساط سفره رو جمع کردیم. بیاد پرسید:((چی دلت می خواد برای ناهار درست کنم؟))

ته دلم یه جوری شد.بهش گفتم:((تو بشین. خودم درست می کنم.))

گفت:((نه دیگه همین جوری هم نمی دونم چطوری زحمت ها تو جبران کنم.))

گفتم:((بیا بشین اینجا، دلم پوسید از بس باهات حرف زدم و جوابم رو ندادی! حالا می خوام یه دل سیر به حرفهات گوش بدم. اول برام تعریف کن چه جوری افتادی تو اون کارونسرا؟))

یه خنده ای کرد! ای روزگار لعنت بهت!

*** *** ***

- آقای هدایت اینجا که رسید، یه سیگار دیگه روشن کرد و برگشت به تابلوی پشت سرش نگاه کرد و گفت: می بینی؟ قشنگه، نه؟

به تابلو نگاه کردم. همون تابلوی نقاشی بود که روز اول تو این خونه دیده بودم. تصویر زن زیبایی بود با موهای بلند مشکی و صورت خیلی قشنگ پرسیدم.

- تصویر بیدار خانمه؟

هدایت – آره. خودشه. بگو ببینم، تو که یه جوون هستی، اگه یه دختر رو از مرگ نجات می دادی و اون دختر هم یه همچین شکلی داشت، دل و دین بهش نمی دادی؟

- یاد دل گرو رفتۀ خودم افتادم که چند وقت دیگه از دست فرنوش، دینم هم داشت از دست می رفت! سرم رو انداختم پائین و دیگه به تابلو نگاه نکردم و حُرمت نگه داشتم.

هدایت – داشتم می گفتم. یه خنده ای کرد که دودمانم رو به باد داد!

بهم گفت:((تو که برام حرف می زدی، هر کلمه ش شفا بود! وقتی ساز می زدی هر صداش برام دوا بود! دلم می خواست فقط به صدای تو و سازت گوش بدم. این بود که حرف نمی زدم. اوایل که اصلاً زبونم کار نمی کرد اما بعدش دیگه خودم دلم نمی خواست که کار کنه! عوضش جون و قوّت زبونم اومده بود تو گوش هام!))

گفتم شفا دست خداست. ما وسیله ایم.

گفت:((تو هم تو زندگی خیلی بدبختی کشیدی. اون وقتها که زندگی و بچه گی هات رو برام تعریف می کردی، دلم خیلی برات می سوخت. گریه م می گرفت. اما فرق تو با من این بود که تو پسر بودی و من دختر. هر کی از راه می رسه. می شه آقا سر دخترها وزن ها! یکی تو خونه حبس شون می کنه، یکی با زور، سر برهنه می فرسته شون تو خیابون!یکی می پوشوندشون، یکی لخت شون می کنه! شماها هر کاری بکنین بهتون ننگ نمی بندن، ما تکون بخوریم صد تا وصلۀ ناجور بهمون می چسبونن. شما مردها مال خودتونین و ما زنها حتماً باید مال یکی باشیم!

گفتم:((طبیعت زن اینطوریه. از اولش این جوری بوده!))

گفت:((آدم رو هر جوری بار بیارن همون جور می شه. ماها هم چون ضعیف بودیم این طبیعت رو پیدا کردیم.))

گفتم:((ول کن این حرفها رو بیدار. من تازه تو رو بدست آوردم. چرا اوقات تلخی می کنی. با هم بگیم و بخندیم که بهتره.))

گفت:((باشه، حالا بلند شو یه خرده برام ساز بزن. می خوام گوش بدم و گریه کنم. یه آهنگ هست که بعضی وقتها می زنی؟ خیلی قشنگ و سوزناکه. هر وقت اون رو می زدی دلم می خواست گریه کنم اما جلوی خودم رو می گرفتم.))

پرسیدم:((تو از کجا یاد گرفتی این طوری حرف بزنی؟!))

گفت:((از تو! تو معلّم من بودی! دو سال برام حرف زدی، منم یاد گرفتم هر کلمه که می گفتی، از دهنت می قاپیدم!))

بلند شدم و ویلن رو آوردم و همون آهنگی رو که رضا بهم یاد داده بود براش زدم. شروع کرد به گریه کردن. دلم ریش شد. اومدم پیشش و گفتم:((بیدار من، عزیزم، چرا اینطوری گریه می کنی؟ حیف نیست که این مژده های قشنگ و بلندت خیس بشن؟!

گفت:((خیلی دلم از این دنیا گرفته. تا جیگر آدم رو نسوزونه یه روی خوش بهش نشون نمی ده! برای همین، نه دلم می خواست از جام بلند بشم و نه دلم می خواست حرف بزنم. می ترسم حالا که چند وقته یه چیکه آب خوش داره از گلوم پائین می ره، همه چیز رو خراب کنه!))

گفتم:((نترس، شکر خدا همه چیز درسته. یه سقفی بالا سرمون و یه فرشی زیر پامونه اوضاع کاسبی من هم بد نیست. دیگه یه آدم از خدا چی می خواد؟ حالا برام تعریف کن چی شد که از پدر و مادرت جدا شدی؟

گفت:((حالا نه، بعداً یه روزی همه رو برات تعریف می کنم. یادت باشه از این به بعد، هر روزی وقتی بر می گردی خونه، یه روزنامه هم بخر.))

با تعجب نگاهش کردم و پرسیدم:((مگه تو سواد داری؟))

گفت:((آره یه کوره سواد دارم. گاهی که تو روزنامه می خریدی، یواشکی. وقتی خونه نبودی با زور و بدبختی همه ش رو می خوندم. خُب خیلی کلمه ها شو نمی فهمیدم اما آسون ها شو چرا!))

گفتم:((خود منم، تو یتیم خونه پنج کلاس بیشتر درس نخوندم.))

گفت:((عیبی نداره. با هم می خونیم و یاد می گیریم. تمام بدبختی های ماها از بی سوادی و نادونیه! باید یه کاری هم صبح ها واسه خودت پیدا کنی.))

گفتم:((صبحها که جایی خبری نیست که برم ساز بزنم. بعدش هم، در آمد من از هتل خوبه. چه احتیاجی دارم که بیشتر بدوم؟ از زیادی دُویدن، کفش و کلاه آدم پاره می شه!))

گفت:((تو متوجه نیستی. آدم پ.لدار، همه جا احترام داره. با این هنری که تو داری، راحت می تونی پول در بیاری. باید رو چند تا تیکه کاغذ بنویسی که تعلیم ساز می دی و بچسبونی دم هتل و جاهای دیگه. مطمئن باش خیلی ها می آن سراغت. دیگه اون وقت، صبح ها هم بی کار نیستی و پول در می آری. باید یه خونه بخری.اجاره نشینی فایده نداره .))

از تعجب دهنم وامونده بود! چطور تا حالا به عقل خودم نرسیده بود؟!

پرسیدم:((این چیزها چه طوری به فکر تو می رسه؟!))

بهم خندید و گفت:((تو این مدت من خیلی وقت داشتم که فکر کنم!))

خلاصه سرت رو درد نیارم. همون کاری که بیدار گفته بود کردم. کارم هم گرفت. آدرس هتل رو تو اعلامیه ها نوشته بودم. یه ماه نشد که روزی دو سه تا شاگرد گرفتم. همه شون هم پولدار بودن. دختر و پسر. پول خوبی هم ازشون می گرفتم. در آمدم دو برابر شده بود.

هر چی هم پول داشتم. بیدار ازم می گرفت و جمع می کرد.

شیش ماه بعد، با پولی که قبلاً داشتم و اون پول ها که بیدار جمع کرده بود، تقریباً بالای شهر، یه خونۀ بزرگ خریدیم. طبقۀ پائین دست خودمون بود و بالاش رو دادیم اجاره. اتفاقاً کسی که طبقۀ بالا رو اجاره کرده بود، تو رادیو کار می کرد. چند وقتی بود که رادیو کار افتاده بود. تو این مدت هم چند بار خواستم که به بیدار بگم چقدر دوستش دارم و می خوام باهاش عروسی کنم. اما هر بار شرمم می شد حرف بزنم.

حساب می کردم اگه بهش بگم شاید مجبوری قبول کنه و زنم بشه. منم دلم نمی خواست این طوری باشه. از خدا می خواستم که مهرم رو به دلش بندازه و دوستم داشته باشه.

- اینجای داستان که رسیدیم، هدایت دوتا چایی ریخت و یه سیگار دیگه روشن کرد و گفت:

- نمی دونم چرا این چیزها رو برای تو تعریف می کنم. شاید اصلاً حوصلۀ شنیدن ش رو نداشته باشی. نمی دونم چطور این قدر با تو حرفم می آد!

- سرگذشت شما خیلی شیرین و شنیدنی یه. من لذّت می برم وقتی برام حرف می زنین.

هدایت – می دونی پسرم؟ اسم من هدایت نیست! همین طوری خودم رو هدایت معرفی کرد!

((آقای هدایت اون روز اسم اصلیش رو بهم گفت خیلی تعجب کردم. بارها و بارها اسمش رو شنیده بودم. معروف بود. ازم خواست که اسم واقعی ش رو به کسی نگم و حتی خودم هم با همون اسم هدایت صداش کنم. می گفت اوّلاً دلم نمی خواد کسی بفهمه که من کی هستم، در ثانی اسم واقعی خودم آزارم می ده!

می گفت خیلی وقته که خودم رو گم و گور کردم. می گفت من خیلی وقته مُردم و خاک شدم! وقتی از جام بلند شدم که برم، هنوز سرش پائین بود و به گُلهای قالی نگاه می کرد.

نگاهی دیگه به عکس نقاشی شدۀ بیدار انداختم و با یه خداحافظی یه آروم از اتاق بیرون اومدم. نزدیک در باغ که رسیدم صدای ویلن ش رو شنیدم که ترانۀ غم رو اجرا می کرد! غمی که در تک تک کلماتش معلوم بود!